Atlas herbat

Najważniejsze informacje o rodzajach herbat
Separator

HERBATA CZARNA

Intensywna w smaku, o miedzianoczerwonej barwie naparu i zdecydowanym aromacie. To ulubiona herbata Europejczyków, również w Polsce sięgamy po nią najchętniej. Assam, darjeeling, cejlońska, czy popularny earl grey to tylko niektóre z odmian czarnej herbaty. A jest ich naprawdę sporo- uprawianych od Indii, przez Cejlon, po Chiny, przy czym każda różni się smakiem i aromatem. Najwyżej ceniona jest herbata z całych liści, swoich amatorów ma również ta z liści połamanych, a także z cząstek liści i pyłku.

Na proces produkcji czarnej herbaty składa się więdnięcie liści, ich kruszenie (lub rolowanie, co zależy od jakości produkowanego suszu), następnie utlenianie i wreszcie sortowanie.

Warto skupić się zwłaszcza na przedostatnim z przedstawionych etapów. Dzięki długiemu okresowi utleniania ten rodzaj herbaty zawiera wysoką zawartość kofeiny, dzięki czemu może z powodzeniem zastąpić poranną „małą czarną”. Mówiąc krótko, filiżanka herbaty zwiększy naszą koncentrację i doda energii.

Ale to nie jedyna zaleta naparu- regularne picie czarnej herbaty zmniejsza ryzyko choroby niedokrwiennej serca, a dzięki zawartości naturalnych przeciwutleniaczy zmniejsza ryzyko wylewu.

Jak zatem przygotować idealny napar? Wszystko zależy od regionu, z którego herbata pochodzi. Zasadą jest, że do parzenia wszystkich czarnych herbat powinno się używać wrzątku (a właściwie wody o temperaturze 96° C, czyli gotującą się tuż przed mocnym wrzeniem). Długość parzenia zależy jednak od regionu pochodzenia herbaty, np. darjeeling powinna być parzona przez maksymalnie 3 minuty, zaś mocne herbaty z Assamu nawet 5 minut.

Zajrzyjcie na nasz dział herbat czarnych oraz czarnych z dodatkami.

HERBATA ZIELONA

W rodzimych Chinach jest najpopularniejszym rodzajem herbaty, nad Wisłą dopiero przekonujemy się do jej charakterystycznego smaku. Gości na naszych stołach zdecydowanie rzadziej niż czarna herbata, ale warto się do niej przekonać chociażby z powodu jej właściwości zdrowotnych. Jest uznawana za najzdrowszą z herbat- reguluje poziom cukru we krwi i zmniejsza ryzyko nowotworów. Co ciekawe, jest też sprzymierzeńcem osób dbających o linię, ponieważ pomaga w spalaniu tłuszczu.

Czemu zawdzięcza swoje prozdrowotne właściwości? Proces produkcji różni się nieco od tego, który jest właściwy dla herbaty czarnej, mianowicie pomija się proces fermentacji. I tak, po więdnięciu liście są wstępnie podgrzewane, następnie rolowane i w końcu suszone. Właśnie dzięki pominięciu procesu fermentacji zielona herbata zawiera więcej przeciwutleniaczy.

Produkowana jest głównie w Chinach i Japonii, przy czym w zależności od kraju pochodzenia odmiany herbaty zielonej mogą mieć nieco inny smak i kolor. Różni się też wygląd liści, te w herbatach japońskich są płaskie, o pełnym kolorze i słodkawym smaku, zaś w chińskich- mocnej skręcone i większe.

Niezależnie od kraju pochodzenia smak zielonej herbaty jest określany jako „trawiasty”. By trafić w gusta konsumentów, którzy dopiero rozpoczynają przygodę z zieloną herbatą producenci przygotowują niezliczone mieszanki z dodatkiem suszonych owoców, płatków kwiatów, czy skórki cytryny.

Przygotowując zieloną herbatę trzeba pamiętać o kilku zasadach. Wodę należy zagotować, a następnie schłodzić do ok. 80-90° C (dzięki temu napar nie będzie gorzki). Zielona herbata może być parzona kilka razy z tych samych liści. Zaleca się parzenie zielonej herbaty w porcelanowym czajniczku i z użyciem miękkiej wody.

Zajrzyjcie na nasz dział herbat zielonych oraz zielonych z dodatkami.

HERBATA ŻÓŁTA

Produkowana wyłącznie w Chinach, gdzie przez setki lat była zarezerwowana dla dworu cesarskiego i na potrzeby praktyk religijnych. Również współcześnie żółta herbata jest uważana za jedną z najszlachetniejszych, a jej koneserzy są gotowi zapłacić naprawdę wiele za drogocenny susz.

Proces produkcji rozpoczyna się od podgrzewania liści. W ten sposób niszczy się zawarte w nich enzymy odpowiedzialne za utlenianie. Następnie przeprowadza się fermentację nieenzymatyczną, dzięki czemu zmieniają się właściwości liści- jeszcze wilgotne zwija się, po czym suszy. Powyższe etapy są powtarzane do momentu osiągniecia pożądanego odcienia i aromatu suszu.

Żółtej herbacie przypisuje się właściwości prozdrowotne, wspomaga funkcjonowanie układu pokarmowego i oczyszcza organizm. Dzięki niewielkiej zawartości kofeiny nie pobudza tak jak herbata czarna i może być pita również wieczorem.

Do parzenia żółtej herbaty używamy wody o temperaturze 80-85°C. Czas parzenia to ok. 3 minuty. Warto pamiętać, że żółta herbata, podobnie jak zielona, nadaje się do wielokrotnego parzenia.

HERBATA BIAŁA

Herbata biała swoją nazwę wzięła nie od koloru naparu, lecz barwy liści, z których się go przygotowuje. Delikatne, pokryte srebrzysto-białymi włoskami liście są zbierane wczesną wiosną. Proces produkcji jest prostszy niż w przypadku innych odmian i składa się właściwie z więdnięcia i suszenia liści.

Fermentacja nie zachodzi lub jest ograniczona do minimum. Same liście nie są z kolei formowane, zachowują swój naturalny kształt, nadany przez suszenie.

Dzięki tak ograniczonemu procesowi produkcji biała herbata jest bogata w polifenole, a więc naturalne przeciwutleniacze, mogące być skuteczne w walce z rakiem. Wachlarz prozdrowotnych właściwości białej herbaty jest szeroki, obejmuje zarówno właściwości antybakteryjne (może mieć na przykład pozytywny wpływ na nasze żeby i dziąsła), przeciwgrzybiczne, jak i przeciwzapalne. Pozytywnie wpływa na nasze kości i stawy, a także…wygląd naszej skóry. Białą herbatę parzy się w temperaturze ok. 80-90°C przez 2 do 5 minut. Liście nadają się do wielokrotnego parzenia, przy czym każde kolejne powinno być dłuższe o 30 do 60 sekund. Napar ma jasnożółty kolor i wyjątkowy, delikatny, pozbawiony cierpkości smak.

Zajrzyjcie na nasz dział herbat białych oraz białych z dodatkami.

PU-ERH

Pu erh, czyli herbata czerwona, swoją nazwę zawdzięcza miejscu pochodzenia, czyli miastu Pu Erh w południowych Chinach. Nie sposób pomylić ją z jakąkolwiek inną herbatą, ze względu na jej charakterystyczny, wręcz wytrawny smak i zapach (przez koneserów określany jako „ziemisty”). Pierwotnie ów smak uzyskiwano poprzez zakopywanie herbaty pod ziemią, proces produkcji przeszedł jednak ewolucję i dziś- choć nadal dość skomplikowany- odbiega od tego sprzed wieków. Wszystko zaczyna się oczywiście od więdnięcia liści, które są następnie podgrzewane, co z kolei sprzyja niszczeniu enzymów odpowiedzialnych na fermentację. Listki formuje się w dyski, kostki lub pozostawia się ich naturalny kształt. Tak przygotowana herbata leżakuje pod przykryciem przez następny rok w warunkach, które umożliwiają powolną, mikrobiologiczną fermentację.

Pu erh ma korzystny wpływ na nasz metabolizm, przyspiesza spalanie tkanki tłuszczowej i oczyszcza organizm z toksyn. Z tego względu chętnie sięgają po nią osoby dbające o prawidłową wagę, ale nie można zapominać o innych właściwościach czerwonej herbaty, jak choćby zawartości fluoru i wapnia, dzięki którym pomaga chronić zęby przed próchnicą.

By zachować właściwości czerwonej herbaty, zarówno te smakowe, jak i lecznicze, należy parzyć ją wodą w temperaturze ok. 95 °C przez 1,5 do 2 minut.

Nadaje się do wielokrotnego parzenia.

Zajrzyjcie na nasz dział herbat czerwonych pu-erh.

ROOIBOS

Nie jest herbatą, a właściwie ziołowym naparem przygotowywanym z liści czerwonokrzewu uprawianego w Republice Południowej Afryki. Dojrzałe liście są suszone i następnie cięte na niewielkie, ok. 2-milimetrowe kawałki. Po zaparzeniu uzyskuje się napój o miodowym smaku bez wyczuwalnej goryczy, tak charakterystycznej dla niemal wszystkich odmian herbaty.

Rooibos różni się od herbaty również zawartością mikroelementów, zawiera duże ilości fluoru, żelaza, potasu i witaminy C, ale jest całkowicie pozbawiony kofeiny, dlatego mogą go pić także kobiety w ciąży i dzieci.

Ma właściwości antybakteryjne, przeciwzapalne i pomaga w leczeniu niektórych alergii i…kataru.

Rooibos zaparza się przez około 5 minut wodą o temperaturze 95 stopni Celsjusza.

Zajrzyjcie na nasz dział rooibosów.

HERBATY OWOCOWE

Dzika róża, hibiskus, żurawina, malina, aronia…producenci mają właściwie nieograniczone pole do popisu, jeśli chodzi o komponowanie owocowych herbat. Do ich produkcji używa się nie tylko suszonych owoców, ale również kandyzowanych skórek, czy niektórych warzyw (np. marchewki i buraka).

O ich leczniczych właściwościach nie trzeba nikogo przekonywać- susz z malin czy dzikiej róży od pokoleń gości w naszych domowych apteczkach. Pierwszy z nich ma działanie napotne i pomaga zwalczyć gorączkę, z kolei drugi jest stosowany jako środek wzmacniający z uwagi na wysoką zawartość witaminy C.

Mieszanki owocowe nie zawierają kofeiny, więc mogą być pite niezależnie od wieku i pory dnia. Idealnie sprawdzą się jako gorące napary w zimowe wieczory, jak i orzeźwiające napoje, np. w postaci mrożonej herbaty w wakacyjne upały.

Susz należy parzyć wrzącą wodą przez 5 do 10 minut.

Zajrzyjcie na nasz dział herbat owocowych.

ZIOŁA

Podobnie jak mieszanki owocowe, herbaty ziołowe są znane ze swoich właściwości leczniczych od setek lat. Najczęściej produkuje się z wysuszonych liści i kwiatów, rzadziej z innych części rośliny (np. z korzenia żeń-szenia).

Do najpopularniejszych ziołowych herbat należą:
– herbata z pokrzywy- łagodzi objawy alergii, obniża ciśnienie krwi, pomaga w oczyszczaniu dróg oddechowych,
– herbata miętowa- ma działanie uspokajające, poprawia koncentrację, pomaga w trawieniu,
– herbata z melisy- uspokaja, zalecana w bólach głowy i problemach z zasypianiem.

Lista ziół oferujących nam swoje dobroczynne działanie jest oczywiście o wiele dłuższa- nie będzie przesadą stwierdzenie, że na większość powszechnych dolegliwości znajdzie się jakieś ziołowe remedium.

Zajrzyjcie na nasz dział ziół.

HERBATY AROMATYZOWANE I MIESZANKI

Podstawą tego typu herbaty są liście herbaty zielonej, czarnej, czerwonej lub mieszanka kilku różnych odmian. To do nich dodaje się zioła, suszone owoce, płatki kwiatów, czy aromatyczne olejki. W ten sposób powstaje chociażby herbata earl grey, będąca mieszanką herbat czarnych aromatyzowaną olejkiem z bergamotki.

Dużą popularnością cieszy się również herbata jaśminowa- połączenie herbaty zielonej lub czarnej z nierozwiniętymi kwiatami jaśminu.

Herbata genmaicha, szczególnie lubiana w Japonii, swój ryżowy aromat zawdzięcza dodatkowi prażonego ryżu, z kolei chińska lapsang souchong ma intensywny zapach wędzonki, dzięki podwędzaniu sosnowym dymem.

HERBATY BIAŁE KWITNĄCE

Herbaciane dzieło sztuki, dostarcza wrażeń nie tylko kubkom smakowym, ale i oczom. Liście białej herbaty są ręcznie zwijane z dodatkiem kwiatów (jaśmin, lilia, chryzantema). By osiągnąć efekt sprężystości listki tej herbaty pozostawione są po zbiorze do zwiędnięcia, następnie suszone i poddawane parze wodnej.

W ten sposób powstaje herbaciana kulka, która po wrzuceniu do gorącej wody zmienia się w małe dzieło sztuki. Uwaga, jeśli postąpimy odwrotnie, tj. zalejemy kulkę wodą, będzie się ona rozwijać niesymetrycznie.

Woda do przygotowania kwitnącej herbaty powinna mieć temperaturę 80-90°C, zalecany czas parzenia to od 2 do 5 minut, w zależności od tego, czy kwiat jest widoczny, czy ukryty.

OOLONG

Nazywane smoczymi herbatami, są produkowane w Chinach i na Tajwanie. Herbaty tego rodzaju wyrabia się ze starszych, a tym samym większych liści, które po zaparzeniu jeszcze zwiększają swoją objętość. Po zwiędnięciu liście umieszcza się w bambusowych lub wiklinowych koszach i potrząsa nimi, co ułatwia fermentację. W następnej kolejności liście są podgrzewane, po czym rolowane i w końcu dosuszane i prażone.

Oolong, znane również jako herbaty niebieskie, mają dużą zawartość przeciwutleniaczy, mogą zatem chronić przed chorobami nowotworowymi, pozytywnie wpływają na wygląd skóry, pomagają w leczeniu alergii. Polecane w walce ze stresem.

Niebieską herbatę parzy się w temperaturze 90 ° C przez 1 do 5 minut. Nadaje się do wielokrotnego parzenia.

Zajrzyjcie na nasz dział z herbatami oolong.

HONEYBUSH

Podobnie jak rooibos pochodzi z południowej Afryki i tylko tam jest uprawiany. Miodokrzew, z którego jest produkowany susz, jest zresztą spokrewniony z czerwonokrzewem. Napar przygotowany z obu roślin ma również podobny, miodowy smak.

To, co odróżnia honeybush od rooibosa to właściwości lecznicze. Napar przygotowany z miodokrzewu ma dość silne działanie odprężające i rozkurczające, łagodzi bóle brzucha i pomaga w dolegliwościach menstruacyjnych. Ponadto pomaga w leczeniu infekcji gardła.

Z uwagi na drobną strukturę suszu najlepiej parzyć go w papierowym filtrze, wrzątkiem przez około 10 minut.

YERBA MATE

Szczególnie popularna w krajach Ameryki Południowej (Argentyna, Brazylia, Paragwaj), gdzie jest odpowiednikiem herbaty bądź kawy. Głównie ze względu na swoje właściwości- ma działanie pobudzające, łagodzi uczucie głodu, przez co wspomaga odchudzanie, ma działanie przeciwnowotworowe i przeciwzapalne.

Do sporządzenia naparu potrzebujemy naczynia z tykwy, rurki z filtrem (bombilla) i termosu z gorącą wodą. Tykwę napełnia się suszem do mniej więcej 2/3 i zalewa wielokrotnie gorącą wodą.

Choć wzmożone zainteresowanie yerba mate w Polsce obserwuje się mniej więcej od lat 90-tych XX wieku, to Polacy odkryli właściwości ostrokrzewu paragwajskiego znacznie wcześniej. Już w XIX wieku osadnicy z Polski zajęli się jego uprawą w Argentynie i Brazylii, jeszcze w okresie zaborów yerba mate trafiła nad Wisłę, jednak nie zdążyła się upowszechnić z uwagi na działania rosyjskich kupców, widzących w niej zagrożenie dla handlu herbatą z Chin.

Aktualnie na rynku znajdziemy yerba mate najróżniejszych marek i rodzajów- od klasycznych, przez łagodne, z dodatkiem ziół czy owoców, po mocne- dla prawdziwych koneserów jej specyficznego smaku.